Hersteltalent

Tijd voor een spijtbetuiging

“Waarom excuses Irene? We deden het toch niet expres? Als je iets met de beste intenties doet en omdat we toen niet beter wisten dan ga je toch niet sorry zeggen?”

Het is een voor een aantal mensen niet onbekend dat ik een vurig voorstander ben van een officiële spijtbetuiging van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie voor wantoestanden die in het verleden (en helaas soms nog in het heden) hebben plaatsgevonden. Óók terwijl je handelde met de beste intenties – en in de wetenschap dat je toen niet beter wist – kun je erkennen dat je manier van handelen voor een grote groep mensen levensveranderende negatieve gevolgen heeft gehad.

Een formeel excuus zou in mijn visie weleens de weg vrij kunnen maken naar een daadwerkelijke nieuwe start in de (‘Geestelijke’) Gezondheidszorg. Erkenning is soms alles wat nodig is om nieuwe paden te kunnen bewandelen en oude gebaande wegen achter je te laten. En waarom zou je niet erkennen dat wat toen met de beste wil van de wereld werd gedaan soms ronduit barbaarse uitwerkingen heeft gehad op mensen? Wat zou je daarmee verliezen? Je ego?

Ik weet als voormalig jeugdbeschermer dat er een dag kan komen dat één van de kinderen van toen voor mijn neus staat en zegt: “Door jouw ingreep is mijn leven intens naar de klote geholpen”. Maakt – dat ik de betreffende uithuisplaatsing met de beste intenties deed – dat ik geen foute inschatting heb kunnen maken? Dat iemand niet misbruikt kan zijn in een ‘liefdevol’ pleeggezin of tehuis? Ik hoop dat ik – wanneer dat moment komt – de grootsheid heb om te luisteren en toe te geven dat ik ondanks mijn goede intenties ernstig tekort ben geschoten – en dat het niet anders past dan een spijtbetuiging te doen over het enorme leed wat ik heb aangericht.

Zal het voor iedereen werken? Nee… Verandert het mijn verdriet – of het verdriet van dat kind dat ik destijds uit huis plaatste – over verloren jaren? Nee…. Het kan echter wel een begin zijn van verwerking wanneer iemand toegeeft dat – hoe goed bedoeld ook – men er vreselijk naast heeft gezeten. Laten we wel wezen de psychiatrie heeft, net als de jeugdbescherming, een buitengewoon ongelukkige geschiedenis op dat gebied. Een geschiedenis waar men zelf al lang van weet dat heel veel dingen niet zo hadden moeten lopen… Ik geloof dan ook dat het voor mij persoonlijk helend zou zijn en misschien zelfs wel een uitweg biedt aan terugkerende discussies die ik op facebook en in andere media zie verschijnen.

Kritisch zijn is in dat soort media uit… Woedend zijn is not done. Wanneer je al iets zegt in die richting dan MOET je er gelijk ook een positieve oplossing bij leveren… Wat voor een boodschap straal je dan eigenlijk uit? Ik wil dan ook een lans breken voor al die mensen die dat (nog) niet kunnen. Waarvan het leven veranderd is door het langdurig ondergaan van dwang of het tot zich nemen van grote hoeveelheden medicatie. Die door indringende boodschappen van behandelaren nooit meer een relatie zijn aangegaan of geen kinderen hebben durven krijgen. Die hun carrière hebben zien vastlopen of nooit hebben zien opstarten. Of die wat verdrietig worden door zo’n fantastisch initiatief als de website ‘Schizofrenie bestaat niet’. Want hoe bedoel je ‘bestaat niet’? Dus je moet niet alleen positief zijn, maar je moet ook nog blij mee juichen als iets wat je leven heeft vergald uiteindelijk ook nog eens niet blijkt te bestaan. Daarbij moet je dan ook nog begrijpen dat – omdat men je dat label met de beste intenties gaf en niet beter wist – men geen excuses hoeft aan te bieden.

Ik begrijp dat niet en wil het ook niet begrijpen. Ik stel een buitengewoon formele bijeenkomst voor… Misschien wel een gala 😉 Met om te beginnen een minuut stilte voor al die mensen die in de psychiatrie zijn overleden. En laten we dan aan het eind van die bijeenkomst elkaar opnieuw in de ogen kijken en met alle goede intenties en pijn een daadwerkelijk nieuwe weg inslaan want wat zit er een prachtige potentiële transformerende kracht in woede, pijn en leed…

“En nee, ik neem niemand wat kwalijk en ga per definitie uit van goede intenties…”

  • Stichting Hersteltalent
  • Privacy