Hersteltalent

Nog niet hersteld, en toch blij.

In een fase van herstel kun je denken: “Ik ben moe, waar doe ik het eigenlijk allemaal voor”. Óf: “Als ik dít allemaal geweten had…”

In een fase waar je als organisatie zit, denk je dat soms ook. En toen las ik een artikel in Zorg&Welzijn (30-10-18) bij het afscheid van Marijke Vos. Zij vindt dat het ‘Calimero-gevoel’ binnen het welzijnswerk echt verleden tijd is. Marijke zegt in dit artikel: ‘Welzijnswerk en Maatschappelijke dienstverlening heeft een brede maatschappelijke betekenis, mede door het zoeken van samenwerking met andere partijen binnen het sociale domein”.

Het sprak me aan en zette me aan het denken. Bij HerstelTalent hebben we de laatste jaren ook gezocht naar een positie binnen het sociale domein. Samenwerking bleek daarvoor cruciaal.

Toen HerstelTalent in 2015 een officiële stichting werd, hebben we vastgelegd dat wij ons willen bewegen in welzijnswerk in de breedste zin, en niet in de (geestelijke) gezondheidszorg. We hebben daar destijds een hele fundamentele discussie over gevoerd. Het is wat ons betreft nog steeds de juiste keus, hoewel we ons wel degelijk bij tijd en wijle op het gebied van de gezondheidszorg begeven. Soms krijgen we namelijk een opdracht vanuit deze sector.

De mensen van HerstelTalent vinden en herkennen elkaar in het doorgemaakt hebben (of nog steeds doormaken) van ontwrichtende levensomstandigheden en van daaruit weer aanhaken bij de maatschappij en de weg terugvinden naar een betekenisvol leven. Hebben elkaar vaak nodig door het wegvallen van betekenisvolle rollen en steunende netwerken. Kunnen bij elkaar positieve (kleine) stappen die iemand in zijn herstelproces heeft ondernomen op waarde schatten. Hebben een relativerende invloed op elkaar.
Maar het naar elkaar luisteren en er zijn voor elkaar is de start van elk moment.
Zij geven elkaar tips die van onschatbare waarde zijn. Delen emoties, zoeken samen steun voor elkaar en weten vaak waar je goede hulp kan vinden.

Ervaringen die aan bod komen kunnen gaan ook over de relatie met de (geregistreerde) hulpverlener, over medicijngebruik en de eventuele bijwerkingen, over hoe je je vandaag voelt en wat je nodig hebt om de dag door te komen (en nog veel meer…). Groepsgewijs worden bijvoorbeeld gesprekken gevoerd waarbij systematisch gereflecteerd wordt op de eigen ervaringen met een bepaald onderwerp. Het effect ervan is dat mensen leren om sneller tot de kern van het probleem te komen en makkelijker toegang krijgen tot hun eigen en andermans ervaringskennis. We doen dit met de Socratische gespreksmethode en intervisiegesprekken (aangepaste vorm van de ‘incidentmethode’). Zo proberen we het welzijn van de ander en onszelf op een hoger peil te krijgen. Familie en naasten hebben vanzelfsprekend een plek in dat geheel.

We hanteren nu een systeem voor iedereen die ons om ondersteuning vraagt, om een eigen persoonlijk dossier aan te leggen (Samen1Plan). Je hebt daar zelf de regie over. Je schrijft je eigen doelen en kunt mensen toelaten die jouw ondersteuning geven. Je legt ook gemaakte afspraken vast. Je houdt zelf de progressie bij door, samen met een collega binnen HerstelTalent, aan het eind van het gesprek een verslag te schrijven over wat er in het gesprek aan bod is gekomen. Je bent persoonlijk verantwoordelijk en wanneer er iemand onverhoopt zou ‘inbreken’ in het systeem, die je geen toestemming hebt verleend, krijg je daar direct een bericht van in je e-mail. Gestructureerde eigen regie. Logisch toch!

Wij zijn bezig om het brede en diverse terrein van WELZIJN te ontginnen en zodoende zelfregie haar plek in te laten nemen. Iemand is niet zijn DSM-diagnose, maar een persoon die daarnaast een vorm van psychische kwetsbaarheid heeft. Daarom vangen we mensen op door over hun situatie en ervaringen te praten. Daarom zien we de mens als individu (inclusief hun naasten). Daarom zijn we soms pittig: Niemand zal veranderen zonder (weloverwogen) confrontatie.

We zijn er trots op dat we een aantal medewerkers dit jaar in dienst hebben kunnen nemen. Na jaren je Ziektewetuitkering vaarwel kunnen zeggen blijkt psychisch een enorme opsteker. Zo ook, wanneer je na jaren het UWV vaarwel kunt zeggen. En we zijn er best trots op dat ons Crisiskaartproject landelijk (verhoudingsgewijs – aantal afgeronde crisiskaarten) erg succesvol is. Gelukkig hebben we ook een WMO erkenning voor Walcheren, waardoor we op gerichte ondersteuningsvragen met gecertificeerde medewerkers van HerstelTalent kunnen reageren.

Wij vinden dat we best een beetje uniek zijn. Wij zijn geen concurrent van de reguliere GGZ, want we zijn geen GGZ. We hebben geen crisisdienst, geen bedden, geen arts of psychiater die recepten uitschrijft. We willen indien nodig en gewenst door de persoon in kwestie een laagdrempelig contact met de vaste behandelaar, zodat we elkaar in gesprekken en doelen niet tegenwerken. Dit feit is soms moeilijk duidelijk te maken aan elkaar. Daarom willen we graag door middel van deze blog helder zijn over hoe wij onze plek zien. Allereerst willen we hiermee duidelijkheid verschaffen over onze plek in het Zeeuwse waar we ons werk doen, maar aangezien we ook graag (ver) daarbuiten onze ervaring delen is het een statement dat aanzienlijk verder rijkt dan de provincie.

Dat onze werkwijze succes heeft, blijkt uit de reacties van onze cliënten, medewerkers en cursisten. Zij blijken blij met onze opzet, onze intenties en onze presentie. We kennen geen cijfermatige verslaglegging, maar rapporteren over de mate waarin iemand de eigen doelen heeft behaald. Warm toch!

Hoewel we intens geloven in de waarde van peersupport, leven we in een maatschappij die van ons vraagt om aan te tonen dat onze medewerkers en vrijwilligers gecertificeerde ervaringsdeskundigen zijn. Het is de reden dat de meeste medewerkers ofwel een opleiding doen of een cursus. De meeste opleidingen (tot Ervaringsdeskundige) en cursussen zijn nog ontwikkeling; we weten niet altijd wanneer we ons echt verder bekwamen of dat we juist meer meegezogen worden in al bestaande systemen. Een andere vraag is wanneer je je echt als deskundige kunt presenteren op basis van je eigen ervaringen. We weten het antwoord hierop nog heel vaak niet, maar een ding weten we wel. Voor ons is peersupport de basis van alles! We willen graag meedenken. De ervaringskennis die we inmiddels hebben vergaard stellen we graag beschikbaar!

De sociale media staan bol van groepjes: “De nieuwe GGZ, de nog nieuwere GGZ, De super ervaringsdeskundige GGZ, de families-GGZ” en ga zo door. De mensen die op hun soms zeer gecompliceerde weg HerstelTalent zijn tegengekomen lezen dat ook. Een enkele keer reageren we op onderdelen, maar we besloten al in een vroeg stadium dat we ons vooral vasthouden aan dat waarvoor we ons werk willen doen en dat is meelopen met de mensen die op onze weg komen – en luisteren… Daarom hebben wij ons nooit Calimero gevoeld. Wat dan wel? Een groep betrokken, mooie, goedwillende en bewogen mensen, die samen HerstelTalent vormen en die met hun eigen ervaringen proberen mensen te ondersteunen in de weg die ze willen lopen.

Helder toch!

Frans Dieleman, Voorzitter St. HerstelTalent. 

  • Stichting Hersteltalent
  • Privacy